เจาะลึก “วอใส่ซิม” (POC Radio): สะดวก ไร้ขีดจำกัด แต่ “ความเสี่ยง” คืออะไร? สิ่งที่คุณต้องรู้ก่อนตัดสินใจ

ในยุคที่การสื่อสารต้องรวดเร็ว วิทยุสื่อสารแบบใส่ซิม หรือ POC (Push-to-Talk Over Cellular) กำลังได้รับความนิยมอย่างสูงในประเทศไทย ด้วยจุดเด่นที่ “คุยข้ามจังหวัดได้ คุยข้ามโลกได้ ขอแค่มีสัญญาณเน็ต” ทำให้หลายองค์กรเริ่มเปลี่ยนจากวิทยุคลื่นความถี่เดิมมาใช้ระบบนี้

แต่เหรียญมีสองด้านเสมอ เทคโนโลยีที่พึ่งพาโครงข่ายอินเทอร์เน็ตย่อมมีจุดเปราะบางที่แตกต่างจากวิทยุสื่อสารดั้งเดิม (RF) บทความนี้ Minics Communication ได้รวบรวมข้อมูล Research ข้อจำกัดและข้อเสียของระบบ POC ในประเทศไทย เพื่อให้คุณมองเห็นภาพรวมทั้ง 2 ด้าน ก่อนนำไปใช้งานจริง

1. ความเสี่ยงเรื่อง “Server” และผู้ให้บริการ (The Server Dependency)

หัวใจของระบบ POC ไม่ใช่แค่ตัวเครื่อง แต่มันคือ Server ที่ทำหน้าที่เป็นชุมสายกลางในการส่งเสียง หากเปรียบเทียบคือ:

• วิทยุเดิม: คุยกันตรงๆ เครื่องต่อเครื่อง (Direct) หรือผ่าน Repeater ที่เราตั้งเอง
• วิทยุ POC: เสียงของคุณต้องวิ่งไปที่ Server (Cloud) ก่อน แล้วค่อยกระจายไปหาเครื่องลูกข่าย

ข้อเสียที่ต้องระวัง:

• Server ล่ม (Downtime): หาก Server ของผู้ให้บริการเกิดปัญหาขัดข้องทางเทคนิค การสื่อสารของทั้งองค์กรจะ “ดับสนิท” ทันที ไม่สามารถคุยกันได้เลย
• ผู้ให้บริการเลิกกิจการ: หากซื้อวิทยุ POC ราคาถูกที่ใช้ Server ฟรี หรือไม่มีตัวแทนจำหน่ายที่มั่นคง หากผู้ให้บริการปิดตัวลง เครื่องวิทยุเหล่านั้นจะใช้งานไม่ได้ทันทีเพราะย้าย Server ไม่ได้

2. ต้นทุนแฝงรายปี (Recurring Costs)

ต่างจากวิทยุสื่อสารแบบเดิมที่คุณ “เจ็บแต่จบ” (ซื้อเครื่องครั้งเดียว จบ) วิทยุ POC มีค่าใช้จ่ายที่ต้องจ่ายต่อเนื่อง:

• ค่าซิมการ์ดรายปี: ต้องเสียค่าเน็ตรายปี หรือรายเดือนให้กับค่ายมือถือ
• ค่าเช่า Server: ผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานมักมีการเก็บค่าบริการรายปี (Annual License) เพื่อดูแลรักษาระบบ
• งบประมาณระยะยาว: หากองค์กรมีเครื่องลูกข่ายจำนวนมาก ต้นทุนรายจ่ายประจำ (Fixed Cost) จะสูงขึ้นเรื่อยๆ

3. ภัยธรรมชาติและเหตุฉุกเฉิน (Disaster Vulnerability)

นี่คือจุดอ่อนสำคัญที่สุดของระบบ POC เมื่อเทียบกับวิทยุสื่อสารดั้งเดิม

• เมื่อคลื่นมือถือล่ม = จบ: ในสถานการณ์ภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วมใหญ่ หรือแผ่นดินไหว เสาสัญญาณโทรศัพท์มือถือมักเสียหายหรือถูกตัดไฟ ทำให้ POC ใช้งานไม่ได้
• การแย่งช่องสัญญาณ: ในช่วงเทศกาลหรือพื้นที่คนหนาแน่น (เช่น คอนเสิร์ต) ช่องสัญญาณมือถืออาจเต็ม ทำให้การกดคีย์วิทยุ POC มีอาการหน่วงหรือส่งไม่ไป

4. ความหน่วงของเสียง (Latency)

แม้เทคโนโลยี 4G/5G จะเร็วมาก แต่ POC ยังมีความหน่วง (Delay) ประมาณ 0.5 – 2 วินาที ซึ่งอาจไม่เหมาะกับงานที่ต้องการความ Real-time ขั้นสุด เช่น งานกู้ภัยวิกฤต หรือการสั่งการเครื่องจักรหนัก

บทสรุป: ควรเลือกแบบไหน?

• เลือก POC (วอใส่ซิม): เมื่อต้องการคุยระยะไกล ข้ามจังหวัด งานขนส่ง (Logistics) หรืองานบริหารที่ไม่สะดวกตั้งเสาสูง
• เลือกวิทยุสื่อสารดั้งเดิม (RF): เมื่อทำงานในพื้นที่อับสัญญาณ งานกู้ภัย หรือต้องการระบบที่ไม่มีค่ารายปีและคุยได้ทันทีแม้โครงข่ายมือถือล่ม